- Định nghĩa số từ trong Tiếng Trung
Từ dùng để chỉ con số gọi là số từ:
一、二、三、零、半
2. Số đếm và số thứ tự
Có thể chia số từ thành số đếm và số thứ tự.Số đếm dùng để chỉ sự ít nhiều của con số, sô thứ tự là con số chỉ thứ tự:
Số đếm:一、二、三、十一、二分之一、零点三、五倍
Số thứ tự: 第一、初一、老二
Ranh giới của số đếm và số thứ tự trong tiếng Trung thì không có ranh giới rõ ràng.Ngoài trừ tiền tố “第” ra, rất nhiều trường hợp dùng số đếm để biểu đạt số thứ tự.Ví dụ:
- 我住在十一层。
- 我们应该坐300路汽车。
Hai số từ “十一”、“300” thực ra đều là biểu thị thứ tự nhưng hoàn toàn không dùng “第”.
3. Sự biểu đạt của số ước lượng
Số ước lượng là số không xác định, khi biểu đạt số ước lượng tiếng Trung thường dùng các phương pháp sau:
a.Thêm “多” và “来”.Ví dụ:
- 二十多个人/十七斤多（*十七多斤）
- 十来个人/一百来米
b. Thêm “几”.Ví dụ:
几十本书/十几件衣服/坐着几个人
c. Thêm “把”.Ví dụ:
个把人/百八条枪
Hình thức này chỉ thường dùng trong khẩu ngữ,tần suất sử dụng không thật cao.
d. Thêm “左右”、“上下”、“以上”、“一下”.Ví dụ:
三十岁左右（上下……）
e.Dùng liền hai con số gần nhau.Ví dụ:
三四十岁/五六百人
4.Từ thứ tự
Là nhóm từ biểu đạt thứ tự thuận chỉ có trong văn hóa Trung Hoa.Nhóm này có 10 từ
Giáp jiǎ 甲; Ất yǐ 乙; Bính bǐng 丙; Đinh dīng 丁; Mậu wù 戊; Kỷ jǐ 己; Canh gēng 庚; Tân 辛 xīn; Nhâm rén 壬; Quý guǐ 癸.
Về mặt truyền thống nhóm từ này được dùng cùng với những kí hiệu khác để ghi chép thứ tự ngày, tháng, năm, ví dụ các từ “甲子年”、“辛亥年”…… Các sự kiện nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc như “中日甲午战争”(Cuộc chiến tranh Trung-Nhật năm Giáp Ngọ),“辛亥革命”(Cuộc cách mạng Tân Hợi) Chính là dùng năm xảy ra sự kiện để đặt tên.Trong tiếng Hán hiện đại dù chúng ta không còn dùng nó để ghi chép thời gian nữa(Ghi chép năm âm lịch vẫn còn), nhưng chức năng biểu đạt thứ tự của chúng vẫn còn lưu giữ.Ví dụ:
他住在十号楼甲单元三层301.
1. Định nghĩa
Số từ là loại từ biểu thị con số bao nhiêu và tứ tự trước sau.
a.Số nguyên
Các số nguyên cơ bản có:
零、一、二、三、四、五、六、七、八、九、十、百、千、万……
Các số cơ bản trên kết hợp lại có thể biểu thị tất cả các số nguyên:
Ví dụ:十五、五十、一千零五、五万零五百……
b. Số thập phân:
Ví dụ:5.3,6.8,1.2…
Chú ý:Sách báo Trung Quốc không ghi là 5,3 mà ghi 5.3 (Đọc là wu dian san)
“半” là 1 số từ đặc biệt không dùng liền với các số từ khác (Trừ “一半” và “半百”) và nhất định phải dùng trước hoặc sau lượng từ.
Ví dụ:
- 五张半纸 (năm tờ rưỡi giấy)
- 十五岁半 (16 tuổi rưỡi)
- 半斤米 (Nửa cân gạo)
c. Số thứ tự:
-Các biểu thị số thứ tự thông thường trước số nguyên thêm “第”
Ví dụ:第一、第二十二
-Ngoài ra còn có 1 số cách biểu thị số thứ tự theo tập quán.
Ví dụ:
头一回、未一次、正月、初一、大女儿、小儿子
-Một số danh từ trực tiếp nối sau số thứ tự có thể bỏ từ “第”
Ví dụ:1994 年、三号、四楼、五班
d. Phân số và số phần trăm:
-Cách biểu thị phân số thường dùng công thức:
……分之……
Con số phía trước “分之” biểu thị mẫu số, con số phía sau biểu thị tử số:
Ví dụ:
- 三分之一 (1/3)
- 百分之八十 (80%)
-Ngoài ra còn 1 số cách biểu thị phân số theo tập quán như
八成（十分之八），三分（十分之三）
e. Bội số:
-Cách biểu thị bội số là sau số nguyên thêm “倍”
Ví dụ:
一倍，十倍，一千倍
-Dùng hình thức phân số cũng có thể biểu thị bội số
Ví dụ:
百分之二百= 两倍
f. Số ước lượng
Để biểu thị số ước lượng có thể:
-Mượn đại từ nghi vấn “几” để biểu thị số ước lượng.
Ví dụ:几天，几次，几个人
-Thêm “来，多”…sau con số
Ví dụ:
五十来岁，二十多公尺
Dùng “左右，上下” để chỉ số ước lượng:
Ví dụ:
七米左右，一星期左右，一千斤上下
Trước con số thêm “上，成”
Ví dụ:上千的人，成百的观众
Dùng 2 số liền nhau
Ví dụ:
两三个，三四遍，十七八个人
Chú ý:Tiếng viết nói “mười bảy,mười tám người” tiếng hán hiện đại nói “十七八个人”
2. Đặc điểm ngữ pháp của số từ:
Số từ nói chung phải kết hợp với lượng từ để sử dụng.Chỉ trong thành ngữ hoặc văn ngôn số từ mới trực tiếp kết hợp với danh từ:
Ví dụ:三个学生，白马奔腾，五湖四海
Số từ không thể đơn độc làm thành phần câu, chỉ khi làm đối tượng trần thuật, giải thích hoặc biểu thị quan hệ giữa các con số mới có thể làm chủ ngữ, tân ngữ hoặc trang ngữ.
Ví dụ:
- 九十三的三倍 (Làm chủ ngữ)
- 三加三等于六 (Làm tân ngữ)
- 全班二分之一的同学看过这本书
Ngoài ra, các em nên tham khảo thêm Part 4 Ngữ pháp Tiếng Trung cơ bản theo link bên dưới.
Ngữ pháp Tiếng Trung cơ bản Part 4
