HI các em học viên, hôm nay lớp mình học thêm cách dùng 把 trong Tiếng Trung, các em có để ý thấy là người Trung Quốc họ thường hay sử dụng cấu trúc ngữ pháp có chứa từ 把 trong đó, vậy ý nghĩa của từ 把 trong Tiếng Trung là gì, và cách sử dụng 把 như thế nào. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng đi sâu vào phân tích và thảo luận cách dùng 把 trong Tiếng Trung giao tiếp hàng ngày nhé.
Các em vào link bên dưới ôn tập lại nội dung kiến thức Tiếng Trung của Part 17 Ngữ pháp Tiếng Trung cơ bản.
Ngữ pháp Tiếng Trung cơ bản Part 17
Cấu trúc ngữ pháp Tiếng Trung cơ bản
CHỦ NGỮ + 把 + TÂN NGỮ + ĐỘNG TỪ + THÀNH PHẦN KHÁC
Chú ý:
Tân ngữ sau 把 là sự vật bị xử lý. Thành phần khác nêu lên xử lý như thế nào hoặc kết quả xử lý.
Ví dụ:
- 小阮已经把课文念得很熟了。 Tiểu Nguyễn đã đọc làu làu bài đọc.
- 请你把这儿的情况介绍吧。 Xin ông giới thiệu một chút tình hình nơi này.
Những yêu cầu khi dùng câu chữ 把 trong Tiếng Trung
a. Tân ngữ của 把 về ý nghĩa chính là người hay vật chịu sự chi phối của động từ vị ngữ, nói chung đã được xác định trong ý nghĩa của người nói.
Ví dụ:
- 他要借一本书。 <Quyển sách bất kỳ nào cũng được>
- 他要把那本书借回了。 <Quyển sách đã biết>
b. Ý nghĩa cơ bản của câu chữ 把 là biểu thị xử lý. Động từ chính hoặc ngữ động bổ trong loại câu này phải là động từ cập vật (đông từ mang tân ngữ) và phải có ý nghĩa xử lý hoặc chi phối. Do đó các động từ như 有，在，是，象，觉，得，知道，喜欢，来，去 không dùng được trong loại câu này.
Ví dụ:
- Chỉ có thể nói: 他们进里边去了。
- Không thể nói: 他们把里边进去了。
- Chỉ có thể nói: 他同意了我们的意见了。
- Không thể nói: 他把我们的意见同意了。
Ngoài ra, sau động từ cũng không được dùng trợ từ động thái 过.
c. Tác dụng của câu chữ 把 không phải chỉ nêu lên sự xử lý mà còn phải nói lên kết quả và phương thức của sự xử lý. Vì vậy sau động từ chính phải có thành phần khác như trợ động từ tình thái 了 [le], bổ ngữ, tân ngữ hoặc động từ lặp lại của động từ đó. Tuy nhiên, không được dùng bổ ngữ khả năng.
Ví dụ:
- 外边很冷，你把毛衣穿上吧。 Bên ngoài rất lạnh, con mặc áo len vào đi.
- 他把汉字写完了，把生词也翻译了。 Anh ấy viết xong chữ Hán, cũng dịch từ mới rồi.
- 你把那件事告诉他了吗？ Em đã nói với anh ấy việc đó chưa?
- 我把衣服洗洗。 Tôi giặt quần áo một chút.
d. Nếu động từ có một loại trạng ngữ khác (không phải là phó từ) sau động từ có thể không dùng thành phần khác.
Ví dụ:
别把书乱放。
Vị trí của động từ năng nguyện và phó từ phủ định trong câu chữ 把
Động từ năng nguyện và phó từ phủ định được đặt trước 把.
Ví dụ:
- 今天我没把照相机带来，不能照相了。 Hôm nay tôi không đem máy chụp hình tới, không thể chụp hình rồi.
- 今天睡觉以前，你应该把练习作完。 Hôm nay trước khi đi ngủ, bạn nên làm xong bài tập.
- 不把这门课学好，就不能毕业。 Không học tốt môn học này thì không tốt nghiệp được.
Những trường hợp bắt buộc dùng câu chữ 把
a. Nếu sau động từ chính có bổ ngữ kết quả 到，在，给，成，作，为 v.v. và tân ngữ, bắt buộc phải dùng câu chữ 把.
Sau 到，在 thường là tân ngữ chỉ nơi chốn.
Ví dụ:
- 她把两个孩子送到家。 Cô ấy đưa hai đứa trẻ về nhà.
- 请你把汽车开到学校门口等我。 Xin anh lái xe đến cổng trường đợi tôi.
- 他把旅行袋放在行李架上。 Ông ấy để cái túi du lịch lên trên giá hành lý.
- 她把朋友送来的花摆桌子上了。 Cô ấy đặt hoa các bạn tặng lên bàn.
- 他把球扔给小王。 Nó ném bóng cho Tiểu Vương.
- 请你把课程表交给他。 Nhờ anh đưa thời khoá biểu cho nó.
Sau 成，作 tân ngữ thường biểu thị thông qua sự xử lý đã trở thành cái gì.
Ví dụ:
- 请你把这个句子改成“把”子句。 Anh hãy đổi câu này thành câu chữ 把.
- 你把“找”写成“我”了。 Anh đã viết chữ 找 thành chữ 我 rồi.
- 我把王师傅看作自己的亲人。 Tôi coi bác thợ cả Vương là người than của mình.
b. Nếu sau động từ chính có bổ ngữ xu hướng phức hợp và có tân ngữ chỉ nơi chốn, nói chung phải dùng câu chữ 把.
Ví dụ:
- 他们把船划到那边去了。 Bọn nó chèo thuyền qua bên kia rồi.
- 下雨了，他把摩托车推进屋子里来。 Trời mưa, anh ấy đẩy xe máy vào trong nhà.
Câu có giới từ “把”kết hợp với tân ngữ của nó làm trạng ngữ trong câu được gọi là câu chữ “把”câu chữ “把” dùng để nhấn mạnh,nói rõ kết quả ,ảnh hưởng mà động tác gây ra nhằm biểu thị phương thức, phương hướng, nguyện vọng, mục đích.
Ví dụ:
- 你把门关上吧！
- 你把地扫扫！
- 你把照相机带着。
Cấu trúc câu cơ bản có chữ 把
S + 把 + O + V + Thành phần khác
*Khi sử dụng câu chữ “把”cần lưu ý:
Chủ ngữ trong câu phải là chủ thể phát ra động tác của động từ vị ngữ
VD:
他把钱还给她了
他把那个剧本看完了
Tân ngữ trong câu chính là đối tượng(người hoặc vật chịu sự tác động của động tác) mà động từ vị ngữ đề cập.tân ngữ này phải được xác định rõ ràng.
Ví dụ:
小王把他刚听到的那个消息告诉我了
Động từ vị ngữ trong câu phải là động từ cập vật(tức là động từ mang được tân ngữ), đồng thời động từ đó có thể chi phối hoặc ảnh hưởng đến tân ngữ trong câu.động từ trong câu không thể đứng độc lập một mình mà sau nó phải có các thành phần khác như: trợ từ động thái “了，着”(không được dùng “过”),động từ trùng điệp,các loại bổ ngữ (lưu ý: sau động từ vị ngữ không được dùng bổ ngữ khả năng, nếu muốn biểu thị khả năng thì có thể mượn các trợ từ: 能，可以…vào trước giới từ 把)
Ví dụ:
- 朋友把我的词典借去了
- 他可以把今天该办的事做完
Hình thức phủ định của câu chữ “把” là thêm phó từ phủ định “没（有）vào trước giới từ “把”, khi biểu thị giả thiết hoặc chủ thể chưa sẵn sàng làm việc gì đấy thì ta có thể thêm phó từ “不” trước giới từ “把”.
Ví dụ:
- 我还没把话完，他就生气地走了。
- 你不把饭吃完，我就不让你去完。
